Nieuwe gids + checklist: Drie opkomende trends in modificaties van special mission-vliegtuigen
Download nu

EHS LifeFlight

Casestudy

Een rood-wit luchtambulancevliegtuig en een blauw-witte medische helikopter staan op een landingsbaan onder een bewolkte lucht, met grasvelden op de achtergrond.

Hoe PAL Aerospace een verkeersvliegtuig ombouwde tot luchtambulance.

0

Vervoerde patiënten

[in de eerste 6 volle maanden na ingebruikname]

0k

Bespaarde ambulance-uren

[in de eerste 6 volle maanden na ingebruikname]

0k

IC-transporten in 2023

0

Patiënttransfers in 12 uur

Als minuten het verschil maken tussen leven en dood, is een luchtambulance onvervangbaar. Of het nu gaat om verkeersslachtoffers of ernstig zieke kinderen: de mogelijkheid om patiënten snel door de lucht naar het ziekenhuis te brengen, heeft de acute zorg ingrijpend veranderd.

Maar medisch luchtvervoer heeft nog een andere taak die minstens zo belangrijk is. Veel patiënten hebben een ingreep nodig die niet acuut is, maar wel essentieel voor hun gezondheid. Toch zijn juist deze patiënten – vooral in afgelegen gebieden – vaak aangewezen op een luchtambulance om bij een medisch specialist te komen.

Voor EHS LifeFlight, een Canadese aanbieder van medisch vervoer in Nova Scotia, was dat een lastig dilemma. De organisatie had een luchtambulance nodig voor niet-spoedeisend patiëntenvervoer in landelijke en bergachtige gebieden, waar patiënten lange ambulanceritten moeten maken. Maar om die dienst rendabel te maken, moest het toestel zo worden aangepast dat het in één vlucht veel patiënten, personeel en medische apparatuur kon meenemen. Bovendien moest het inzetbaar zijn vanaf kleine vliegvelden in afgelegen gebieden.

Daarom klopte EHS aan bij PAL Aerospace. PAL zette zijn expertise en ervaring in om luchtambulances te ontwerpen, technisch uit te werken en gecertificeerd te krijgen, met voorzieningen die tot dan toe voor onmogelijk werden gehouden. Daarnaast levert PAL aan EHS een compleet kant-en-klaar luchtvaartpakket: de selectie en inzet van bemanningen, onderhoud, het opstellen van standaardwerkprocedures en de garantie dat toestellen en piloten altijd beschikbaar zijn wanneer dat nodig is.

De resultaten mogen er zijn. In de eerste maanden vervoerde het nieuwste door PAL aangepaste toestel van EHS, een Beechcraft 1900D, al bijna 500 patiënten. Inwoners van Nova Scotia die vroeger vijf uur over de weg moesten reizen, zijn nu binnen 45 minuten bij een medische instelling. “Patiënten die jarenlang heen en weer moesten reizen voor complexe medische ingrepen, zeggen nu: ‘Mijn god, ben ik er nu al?’”, aldus Colin Flynn, senior manager bij EHS LifeFlight.

Sneller vervoer redt levens

Medisch vervoer is onder de beste omstandigheden al een uitdaging, maar EHS had te maken met een bijzonder lastige situatie. In Nova Scotia zitten de medisch specialisten vooral in een paar steden, terwijl veel inwoners op het platteland wonen, ver van die medische centra.

Een veelvoorkomende ingreep is bijvoorbeeld een hartkatheterisatie: een risicoarme methode om hartproblemen op te sporen en te behandelen, maar wel een die geen uitstel verdraagt. “Ik ben van huis uit ambulancemedewerker”, legt Flynn uit. “We zeggen altijd: tijd is hartspier. Hoe langer het duurt voordat die katheterisatie plaatsvindt, hoe groter het risico voor de hartspier.”

Vroeger maakten patiënten lange ritten per ambulance over de weg, wat ook het ambulancepersoneel uitputte. “Een doorsnee enkele rit van Sydney naar Halifax kost een ambulanceteam vijf uur”, zegt Flynn. “De bemanning moet op een gegeven moment ook eten en daarna weer terug naar huis. We moeten dus rekenen op 12 uur heen en terug. Elke keer dat we een patiënt moeten wegbrengen, is een ambulanceteam daardoor een hele dienst lang weg uit de eigen regio.”

Ritten van en naar bergachtige gebieden zoals Cape Breton waren extra zwaar. “Op een zomerdag is het al een pittige rit, laat staan in de winter, als de omstandigheden op de weg steeds veranderen”, zegt Flynn. Het gevolg: burn-outs en een groot verloop onder ambulancemedewerkers, van wie er toch al te weinig zijn.

Interieur van de door PAL Aerospace geëxploiteerde Beechcraft 1900-turboprop van EHS LifeFlight

Het juiste vliegtuig kiezen

Uitdagende luchtvaartprojecten zijn PAL Aerospace niet vreemd. Het bedrijf ontwikkelt en exploiteert ook vliegtuigen voor inlichtingen, surveillance en verkenning (ISR) en andere toestellen voor de openbare veiligheid, waarmee de dreigingen van nu op het gebied van milieu, economie, veiligheid en beveiliging worden aangepakt.

PAL had zijn innovatiekracht en vindingrijkheid immers al bewezen door de King Air 200 van EHS om te bouwen tot luchtambulance voor IC-vervoer. De aangepaste King Air 200 was het eerste toestel in zijn soort met een roll-on/roll-off-systeem, waarmee een brancard op wielen met zo min mogelijk ongemak voor de patiënt van de ambulance naar het vliegtuig kan worden overgebracht.  Daarvoor moest de vloer van het vliegtuig worden geëgaliseerd voor apparatuur op wielen en moesten er speciale bevestigingen worden ontworpen die voorkomen dat de brancard tijdens de vlucht verschuift.

Voor de Beech 1900D was dezelfde technische creativiteit nodig. “Ik denk dat de grootste uitdaging eigenlijk was om de patiënt goed aan boord te krijgen”, blikt Beverly Myles terug, de ontwerpmanager bij PAL die een sleutelrol speelde bij de ombouw van het toestel.

“Het toestel zag er spiksplinternieuw uit toen het bij ons aankwam”, herinnert Flynn zich. “Het maatwerk, de aandacht voor detail en het vakmanschap waren fantastisch.”

Regionale turbopropvliegtuigen – de werkpaarden van de luchtvaart wereldwijd – zijn ideale ambulances voor kleine vliegvelden. En de 1900D is bijzonder geschikt: het toestel heeft een ruime cabine (de passagiersversie biedt plaats aan 19 passagiers) die hoog genoeg is voor omvangrijke apparatuur zoals couveuses en breed genoeg voor Spectrum-brancards. “We kunnen twee liggende en zes zittende patiënten veilig en comfortabel vervoeren”, zegt Flynn, en dan is er nog plaats voor vier ambulancemedewerkers. “Dat is een uitstekende verhouding tussen zorgverleners en patiënten.” Het toestel vervoert doorgaans 10 passagiers per dag.

Daarnaast biedt het toestel volop ruimte voor grote ambulancebrancards en andere apparatuur. “We kunnen eigenlijk alles vervoeren, tot en met complete systemen voor geavanceerde levensondersteuning”, zegt Flynn. “Via de vrachtdeur achter in het toestel is laden en lossen eenvoudig. Zo nodig kunnen we zelfs rolstoelen meenemen.”

Een complexe ombouw

Voor het grote publiek is een luchtambulance een indrukwekkende machine. Maar wie een verkeersvliegtuig tot ambulance ombouwt, heeft doorzettingsvermogen, verbeeldingskracht en vakmanschap nodig – en moet aan talloze medische en wettelijke eisen kunnen voldoen.

Het ontwerp- en engineeringteam van PAL moest de 1900D vanbinnen volledig strippen en opnieuw opbouwen. Het toestel moest zo worden aangepast dat Spectrum-brancards eenvoudig konden worden ingeladen. “Gezien het weer en de korte landingsbanen in Nova Scotia was het systeem [van Spectrum] niet robuust genoeg voor wat zij nodig hadden”, zegt Myles. “We moesten een aantal aanpassingen doen om de patiënt stabieler te kunnen inladen.”

Medevac-vliegtuigen moeten bovendien aan tal van eisen voldoen die voor gewone verkeersvliegtuigen niet gelden. “We moesten bijvoorbeeld nieuwe manieren bedenken om de zuurstofleidingen aan te leggen en afzuiging bij de patiënten mogelijk te maken”, zegt Myles. “Daar hadden we in het begin niet per se op gerekend. En het viel niet mee om zulke wijzigingen door te voeren en toch binnen de projectplanning te blijven, want met zuurstof aan boord van een vliegtuig zijn dat ingrijpende aanpassingen.”

De wonderen van de moderne geneeskunde draaien op talloze vloeistoffen en andere producten, van medicijnen tot schoonmaakmiddelen. Wordt er in een ziekenhuis iets op de vloer gemorst, dan is het een kwestie van opruimen. Maar lekt er vloeistof in de vluchtbesturingssystemen van een vliegtuig, dan dreigt een ramp. “In feite is het een ziekenhuiskamer in een vliegtuig, en daar wordt nu eenmaal weleens iets gemorst”, zegt Marco Perrella, director of engineering projects bij PAL. “We willen ook het vliegtuig zelf beschermen. Daarom moesten we alle naden afdichten.”

Tegelijk moest PAL tal van materialen testen om afdichtmiddelen te vinden die voldeden aan de brandbaarheidseisen uit de luchtvaartregelgeving. En vanwege de lichaamsvloeistoffen aan boord moest het interieur eenvoudig te reinigen zijn. “COVID heeft ons onder meer geleerd hoe belangrijk het is om het toestel zo snel mogelijk te ontsmetten, zodat de stilstand zo kort mogelijk blijft”, zegt Myles.

Soms maken juist de kleine details het verschil. Toen een medewerker van EHS er bijvoorbeeld op wees dat de laadplaatsen van sommige vliegvelden op het platteland onvoldoende verlicht zijn, bedacht PAL een eenvoudige maar ingenieuze oplossing: een staartlicht op de luchtambulances werd zo aangepast dat het ook de grond verlicht. “Ze hebben er krachtige ledlampen in gezet en de manier waarop het licht draaide aangepast, zodat nu de hele laadplaats verlicht wordt”, zegt Flynn.

 

Beechcraft King Air 200 van EHS, vergezeld door een EHS-helikopter van het type Sikorsky S-76C+

Ergonomie in de luchtambulance

Gebrekkige ergonomie is een eeuwige ergernis voor vliegtuigpassagiers in kleine stoelen en overvolle cabines. Maar in een vliegende ambulance vol gevoelige of scherpe medische apparatuur is dringen in een volle cabine geen goed idee. “In zo'n krappe omgeving, waar alles bereikbaar moet zijn voor de zorgverleners, moeten we behoorlijk creatief zijn met de plaatsing van veel van die apparatuur”, zegt Perrella. “Tussen de brancard en de stoelen moet een minimale gangpadbreedte vrij blijven. Dat wordt al snel een uitdaging, zeker bij stoelen die wat meer bewegingsruimte nodig hebben.”

Het oplossen van deze vraagstukken vergde veel vindingrijkheid, en de flexibiliteit om onverwachte problemen op te lossen en ervan te leren. “De engineeringafdeling van PAL is geweldig”, zegt Flynn vol bewondering. “Ze dachten met ons mee, niet zozeer over wat wel en niet kon, maar over wat binnen de mogelijkheden lag.”

“Want als een bepaald onderdeel op een specifieke plek in het toestel moet komen, is bijna alles mogelijk. Maar als dat twee jaar en miljoenen dollars kost, moet er een andere oplossing worden gezocht.”

Ook nu nog werken EHS en PAL samen aan verbeteringen van de 1900D. “Eenvoudige dingen als handschoenhouders en bekerhouders: de kleine gemakken”, zegt Flynn.

Naast de ombouw van de King Air 200 en de Beech 1900D zorgt PAL ook voor vliegtuigbemanningen en onderhoud. Dit houdt in dat er voldoende piloten in dienst zijn – en op afroep beschikbaar zijn – om snel te kunnen opstijgen.

De samenwerking tussen EHS en PAL heeft beide partijen veel opgeleverd. EHS krijgt een betaalbare luchtambulance die volledig op maat is gemaakt. En zoals het een goed ingenieursbureau betaamt, benutte PAL het project om zijn ervaring te verbreden en zijn vaardigheden verder te ontwikkelen.  Het 1900D-project “heeft ons bijvoorbeeld geleerd om goed na te gaan wat we echt in een vliegtuig willen inbouwen”, blikt Myles terug. “Het is lastig om een balans te vinden tussen wat het toestel aankan, wat we fysiek kunnen installeren en wat de klant wil, en dat binnen het budget. We hebben onderweg een paar lessen geleerd.”

PAL wil deze ervaring en expertise benutten om verder te groeien in de markt voor luchtambulances. Omdat het bedrijf al speciale apparatuur en materialen heeft ontwikkeld en geïntegreerd, zal de ombouw van toekomstige toestellen naar verwachting nog sneller gaan. En omdat PAL weet wat medische teams aan boord nodig hebben, kan het luchtambulances nog comfortabeler maken.

Voorlopig zijn patiënten en ambulancemedewerkers al blij dat ze sneller thuis zijn. In plaats van na de behandeling terug te moeten naar het ziekenhuis om daar op een ambulance te wachten, kunnen patiënten rechtstreeks terugvliegen naar hun familie.

“Voor een patiënt die drie of vier dagen in het ziekenhuis moest liggen in afwachting van een hartkatheterisatie, is het geweldig om rechtstreeks naar huis te worden gevlogen”, zegt Flynn. “Ze hoeven niet terug naar het ziekenhuis om op de terugreis te wachten. Hun familie haalt ze op het vliegveld op en ze herstellen verder thuis.”

Gecertificeerd, betrouwbaar bemand en proactief onderhouden

Certificering speelde een sleutelrol in de voortgang van het project. PAL Aerospace loodste deze ingrijpende modificaties door de complexe regelgeving en verkreeg alle benodigde goedkeuringen, waarbij elke aanpassing aan strenge veiligheids- en prestatienormen moest voldoen. Dat grondige certificeringsproces onderstreept dat PAL Aerospace in elk onderdeel van de luchtambulancedienst inzet op betrouwbaarheid en kwaliteit.

Even belangrijk was de operationele integratie. De inzet van een eersteklas bemanning en een toegewijd onderhoudsteam zorgde ervoor dat de vloot uitstekend en betrouwbaar presteerde. Met deze alomvattende operationele aanpak behaalde het programma opmerkelijk hoge inzetbaarheidscijfers, wat laat zien hoe effectief de totaaloplossing van PAL Aerospace is. Terugkoppeling vanuit de vliegoperatie naar de engineering- en onderhoudsteams zorgde voor continue verbetering, waardoor de dienst koploper bleef in innovatie binnen het medisch luchtvervoer.

De samenwerking met EHS was essentieel voor het succes van het project. Binnen dit partnerschap zette PAL Aerospace zijn technische expertise en operationele capaciteit in om tegemoet te komen aan de specifieke behoeften van de gemeenschappen in Nova Scotia. Die gezamenlijke aanpak leverde een dienst op die de verwachtingen niet alleen waarmaakte, maar zelfs overtrof. Het project laat zien hoeveel er mogelijk is wanneer gezondheidszorg en luchtvaart samen oplossingen ontwikkelen.

Dit luchtambulanceprogramma laat zien wat innovatieve engineering en naadloze operationele integratie kunnen betekenen voor cruciale zorgbehoeften. Door de brug te slaan tussen luchtvaartoplossingen en medische zorgverlening, heeft EHS LifeFlight samen met PAL Aerospace een nieuwe standaard gezet voor medisch vervoer in Nova Scotia: een dienst die staat voor snelheid, veiligheid en patiëntenzorg van het hoogste niveau.

Een luchtambulance met geopende deur in een hangar: een brancard met een oranje deken wordt via een oprijplaat op wielen in- of uitgeladen. Op de zijkant van het toestel staat LifeFlight, een verwijzing naar de diensten voor spoedeisend medisch vervoer.
Casestudy's
Meer casestudy's