Tragedie op zee.
Een vermist jacht.
Een wanhopige zoektocht in de verlaten wateren van de Noord-Atlantische Oceaan.
Wat volgt is een verhaal over verlies, verlangen en verlossing. En over hoe een gemeenschap de handen ineensloeg om een crisis op te lossen.
Ons verhaal begint in mei 2022, toen een Duits echtpaar via een advertentie bemanning zocht om hun jacht, een CNB 66, van Bermuda naar Nova Scotia te zeilen. Ze vonden twee ervaren zeilers en vertrokken begin juni voor wat een paar dagen ontspannen zeilen langs de oostkust van Noord-Amerika had moeten worden.
Maar twee dagen na vertrek kwam het jacht in onverwacht zwaar weer terecht. Bij het bijstellen van de zeilen sloeg de giek los en raakte een van de eigenaren ernstig gewond. Toen haar man haar te hulp schoot, werd ook hij geraakt en zwaar verwond. De twee bemanningsleden deden hun uiterste best om eerste hulp te verlenen en tegelijk de boot onder controle te houden, maar het stormweer dreef het schip enkele honderden mijlen bij Halifax vandaan – en buiten het bereik van Canadese en Amerikaanse reddingshelikopters.
Uiteindelijk kwam er hulp van de Amerikaanse kustwacht. Met een kustwachtschip als drijvend tankpunt wist een helikopter het zwaargewonde echtpaar aan boord te hijsen en naar een ziekenhuis in Massachusetts te brengen. Maar hun verwondingen waren te ernstig, en beiden overleden.
Met moeite wisten de twee bemanningsleden een schip van de Amerikaanse kustwacht te bereiken, dat hen aan boord nam en het jacht veiligstelde. Daarmee bleef het jacht wel onbemand en stuurloos achter, honderden mijlen uit de kust.
Toch eindigt het verhaal daar niet.
Het overleden echtpaar was bezig aan een zeiltocht rond de wereld en had de familiestukken aan boord. Hun zoon wilde die dierbare bezittingen natuurlijk graag van het jacht halen.
Een klein jacht op een grote oceaan
Maar waar bevond het jacht zich precies?
De zoon nam contact op met een Duitse verzekeraar, die op zijn beurt LeeWay Marine benaderde, een maritieme dienstverlener uit Nova Scotia. Een van de eigenaren daarvan kende toevallig Ben Garvey, President van het ingenieursbureau Enginuity in Halifax.
Garvey wilde net met zijn gezin op vakantie gaan, maar hij wist wat hem te doen stond. “Ik heb mijn contacten in de branche gebeld en gezegd: ‘We hebben een boot nodig’”, vertelt Garvey. “Een boot met een zeer ervaren bemanning die discreet en tactvol te werk zou gaan. Want daar dreef een jacht van 3 miljoen dollar rond dat vogelvrij was. Iedereen kon er een lijn aan vastmaken en het bergen.”
Berging door derden was bovendien niet het enige gevaar. Een stuurloos jacht voor de kust van Halifax zou midden in drukke scheepvaartroutes terechtkomen, met het risico op een aanvaring.
Garvey vond al snel een vissersboot die als reddingsvaartuig kon dienen, en ook een ervaren bemanning. Maar na drie dagen vruchteloos zoeken besloot hij dat er meer hulp nodig was. “Ik zei: ‘We moeten echt een vliegtuig de lucht in krijgen. Dat is de enige manier om dit gebied af te dekken. Met alleen een vissersboot is het zicht zelfs met radar beperkt tot 40 mijl aan weerszijden, en dan wordt het puur een kwestie van geluk.’”
Om een enorm zoekgebied te bestrijken, moest het vliegtuig een groot vliegbereik hebben en uitgerust zijn met geavanceerde sensoren. Dan kwam alleen een maritiem patrouillevliegtuig in aanmerking, zoals overheden die doorgaans inzetten. Maar nu de tijd begon te dringen, kreeg Garvey een idee.
Een zoekvliegtuig met een heel bijzondere bemanning
“Ik wist dat er hier in Nova Scotia maar één bedrijf was dat dit kon”, zegt hij. Dat bedrijf was PAL Aerospace. PAL heeft ruime ervaring met maritiem patrouillewerk voor de Canadese en andere overheden, zoals search and rescue, grensbeveiliging, drugsbestrijding en ISR-missies (Intelligence Surveillance Reconnaissance).
Garvey nam contact op met CarteNav, een dochteronderneming van PAL die sensorintegratiesystemen voor vliegtuigen maakt, zoals AIMS-ISR, en daardoor al veel ervaring had met zoekacties op zee. Zo raakte Jens Lundgreen-Nielsen erbij betrokken, een voormalige Deense F-16-piloot en destijds Vice President of Aerospace Operations bij PAL Aerospace.
Lundgreen-Nielsen moest halsoverkop een geschikt vliegtuig en een bemanning zien te vinden. Een beschikbaar testvliegtuig van PAL vond hij wel. Een bemanning regelen bleek lastiger.
“We hadden geen reservebemanning”, blikt Lundgreen-Nielsen terug. “Maar we hadden wel een groep mensen uit het managementteam die zich allemaal vrijwillig aanboden. Ze haastten zich naar huis om de verplichte slaap- en rusttijd te nemen, zodat ze volgens de regels mochten vliegen, en meldden zich daarna weer voor een vertrek om 2.00 uur ’s nachts.”
De zoekers hadden nu een boot en een vliegtuig. Waar het jacht precies was, bleef echter een raadsel. De laatst bekende positie – die inmiddels zeker verouderd was – wees erop dat het enkele honderden mijlen ten zuidoosten van Halifax lag. Dan nog bleef er een enorm zeegebied over om te doorzoeken. Een verlaten jacht van 66 voet (ruim 20 meter) vinden, overgeleverd aan stroming en wind, zou neerkomen op zoeken naar een speld in een hooiberg zo groot als de Noord-Atlantische Oceaan.
Modellering biedt uitkomst
Opnieuw bleek PAL vindingrijk: het bedrijf greep naar een onverwacht hulpmiddel. Een van de taken van PAL is het voorspellen van het pad van ijsbergen die een gevaar kunnen vormen voor de scheepvaart. Daarvoor had het bedrijf wiskundige modellen ontwikkeld die de verwachte koers van ijsbergen in kaart brengen.
Als deze modellen de koers van drijvend ijs nauwkeurig konden voorspellen, waarom dan niet die van een verlaten boot?
Omdat een vliegtuig een kostbaar middel is om in te zetten, hechten we veel waarde aan zeer nauwkeurige gegevens, die we omzetten in bruikbare informatie. Als het vliegtuig ter plaatse komt, hebben we de bemanning dus al meegegeven: ‘Goed, dit zijn de waarschijnlijkheden. Hier is de kans het grootst om het gezochte doel te vinden.’ Daarmee bepalen de experts aan boord vervolgens het optimale zoekpatroon.
Modellering en simulatie zijn echter vaak evenveel kunst als wetenschap. Talloze variabelen kunnen de koers en positie van een vaartuig beïnvloeden. “We moeten rekening houden met golven, stroming en wind, die elk in een andere richting op dit doel inwerken”, zegt Green. “Dat voeren we in een numeriek model in, en dan kijken we ernaar en vragen we ons af: ‘Klopt dit wel?’”
Gelukkig beschikte PAL over goed ontwikkelde modellen op basis van solide gegevens. “We hebben een zeer goede database met weergegevens over wind en golven, en we hebben daarvoor verschillende numerieke modellen met een hoge resolutie bekeken”, aldus Green. “Daarnaast hebben we zeer goede stromingsgegevens van de Canadese overheid gebruikt.”
Om ijsbergmodellen te gebruiken voor het voorspellen van de bewegingen van een jacht, was wat creativiteit nodig: Ryan Crawford, data-analist IES bij PAL Aerospace, gebruikte samen met het Special Missions/AMSD-team een model van een ondersteboven gekeerde ijsberg om het gedrag van het jacht te simuleren. De grootste onbekende in deze modellen was echter of het jacht nog onder zeil was, want dat zou de koers en snelheid sterk beïnvloeden. Ryan, Green en het team moesten een weloverwogen gok wagen. “We wisten dat het om een zeilboot van 66 voet ging, met een kiel van misschien 15 tot 20 voet en een mast die wel 65 voet hoog kon zijn. Na enig nadenken concludeerden we dat de zeilen gestreken moesten zijn. De kustwacht had de bemanning van boord gehaald, en het eerste wat ze de bemanning zouden hebben opgedragen, was de zeilen strijken, omdat de helikopter geen reddingsteam kon laten zakken zolang de zeilen nog bijstonden.”
Een gok die goed uitpakte
Tegen de avond van de vijfde dag was de zoekboot in het gebied dat de modellen van PAL hadden aangewezen, terwijl het zoekvliegtuig van PAL zich voorbereidde op een vertrek om 2.00 uur ’s nachts. “Ze zeiden dat we naar dit gebied moesten varen, omdat het vliegtuig daar bij het eerste daglicht zou aankomen”, aldus Garvey.
Nog voordat het vliegtuig opsteeg, kwam echter het bericht dat het jacht was gevonden. “Onze boot was er rond 2.30 uur”, zegt Garvey. “En daar lag het jacht. Precies op de plek waar het moest liggen.”
Garvey, die de operatie vanaf de wal coördineerde, kreeg het eerste telefoontje van de zoekboot. “De mannen op de boot waren zo blij als kinderen. Ik hoorde ze joelen en juichen.”
En dat was geen moment te vroeg om een mogelijke ramp te voorkomen. “Toen ze aan boord gingen en om zich heen keken, voeren er vier schepen binnen een mijl van hun positie”, vertelt Garvey.
Hoewel het jacht al was gevonden voordat het zoekvliegtuig opsteeg, vindt Garvey achteraf dat een gecombineerde zoekactie op zee en vanuit de lucht de beste aanpak is in dit soort situaties. “Ik denk dat we meteen voor een vliegtuig hadden moeten kiezen. We hadden geen boot moeten uitsturen zonder eerst een vliegtuig in te zetten, want de positiegegevens waren te oud.”
Uiteindelijk bracht een bergingsbemanning het jacht terug naar de haven, en kreeg een dankbare zoon de aandenkens van zijn geliefde ouders terug. Twee mensen kwamen op tragische wijze om het leven, maar de familie kon het verlies in elk geval een plek geven. En het verhaal leert hoe mensen zelfs de moeilijkste uitdaging kunnen overwinnen als ze hun talenten en middelen bundelen.
